Nasze tradycje - REGION KOZŁA „na językach!” – odkrywamy bogactwo lokalnej gwary
Projekt edukacyjny pt. Nasze Tradycje „Region Kozła na językach!”, realizowany przez Stowarzyszenie LGD Regionu Kozła i współfinansowany ze środków budżetu państwa przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu „Nasze tradycje”, łączy w sobie poznanie lokalnej gwary, podróże edukacyjne i warsztaty praktyczne dla dzieci i młodzieży.
Na uczestników projektu czekało nieustannie wiele atrakcji – od wyjazdów edukacyjnych, spotkań warsztatowych i międzypokoleniowych po konkurs krasomówczy. Pierwszym etapem projektu była lipcowa wyprawa na Kaszuby, podczas której uczestnicy odwiedzili Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach, gdzie wzięli udział w warsztatach języka kaszubskiego „Godómë pò kaszëbsku” poznając podstawy lokalnej mowy oraz kulturę i codzienność dawnych mieszkańców regionu. W Kartuzach uczestnicy odkrywali tajniki haftu kaszubskiego, tworzyli własne wzory na torbach, a w Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku mogli zwiedzić słynny Dom do góry nogami, posłuchać gry na największym fortepianie świata „Stolëmòwi Klawér” oraz zobaczyć najdłuższą deskę na świecie – oba rekordy wpisane do Księgi Rekordów Guinnessa.
W sierpniu zorganizowano wyjazd edukacyjny na Podhale, by zetknąć się z kulturą góralską. W Orawskim Parku Etnograficznym w Zubrzycy Górnej uczestnicy poznawali dawną gwarę, uczyli się pisania kredą na tabliczkach szkolnych, a w Muzeum Górali i Zbójników w Rabce Zdroju mieli okazję ubierać stroje góralskie i malować drewniane pamiątki. Nie zabrakło także atrakcji turystycznych i muzycznych – wjazdu na Gubałówkę, spływu Dunajcem oraz warsztatów gwarowo-muzycznych z kapelą góralską, które pozwoliły poczuć rytm i energię Podhala.
W ramach projektu odbywały się także warsztaty lokalnej kuchni i języka, podczas których uczestnicy poznawali tradycyjne nazwy potraw i samodzielnie przygotowywali regionalne smakołyki, takie jak pyry z gzikiem. Warsztaty pokazały, jak język i kulinaria łączą pokolenia, a wspólne gotowanie i degustacja były okazją do zabawy i integracji.
We wrześniu podczas międzypokoleniowego spotkania w Mediatece w Kargowej, przy wspólnym stole zasiedli seniorzy i młodzież, by porozmawiać o gwarze, dawnych zwyczajach, posłuchać wspomnień i spróbować lokalnych smakołyków – szneki z glancem oraz placka na modziach z okruchelami. Gościem wydarzenia był muzyk ludowy i regionalista Jerzy Skrzypczak, który opowiadał o tradycjach Regionu Kozła i roli języka w budowaniu lokalnej tożsamości.
Kolejnym działaniem w projekcie skierowanym do uczniów z Regionu Kozła, był konkurs krasomówczy nawiązujący do lokalnej gwary, który miał na celu pobudzenie poczucia tożsamości regionalnej i pokazanie bogactwa lokalnej mowy oraz kształtowania szacunku do języka ojczystego. Wydarzenie to objęte było honorowym patronatem Fundacji im. Prof. Tadeusza Zgółki.
Konkurs odbył się 17.11. br. w Bibliotece w Zbąszyniu, gdzie śmiałkowie z Regionu Kozła - uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych zmierzyli się z tematem opowieści gwarowych. Zadanie nie było łatwe, bo wymagało przygotowania autorskiego tekstu, okraszenia go zwrotami gwarowymi i zaprezentowania przed jury konkursowym.
Laureatami konkursu zostali: I miejsce ex aequo: Hubert Pietruszyński z Chwalimia - uczeń Technikum Budowlanego nr 1 w Zielonej Górze oraz Kilian Przybyła reprezentujący Szkołę Podstawową im. A. Fiedlera w Zbąszyniu; II miejsce - Laura Zewar z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Kargowej.
Wyróżnienia otrzymali: Anastazja Tomiak (ZSP w Kargowej) oraz Maria Rychły i Oliwia Brzeska (Zespół Edukacyjny w Podmoklach Małych).
Podsumowaniem projektu był Festiwal Regionalny zorganizowany podczas Jubileuszu 30-lecia Regionu Kozła w dniu 21 listopada w Zbąszyneckim Domu Kultury, na którym zaprezentowano najnowsze wydawnictwo powstałe dzięki dofinansowaniu od Ministra Edukacji Narodowej - Minisłowniczek Gwary Regionu Kozła „GODOMY PO NASZYMU”. Imprezę uświetniły występy dzieci i młodzieży z zespołu „Przyprostyńskie Koziołki”, wystawa prac malarskich prezentująca zabytki i folklor Regionu Kozła oraz poczęstunek z regionalnych smakołyków.
Projekt „Region Kozła na językach” udowadnia, że tradycja może być żywa i inspirująca. Dzięki wspólnym wyjazdom, warsztatom i konkursom dzieci i młodzież odkrywają bogactwo lokalnych gwar, a starsze pokolenie może dzielić się wiedzą i doświadczeniem, tworząc most między historią a współczesnością.
FILMIKI
- Gwara - Podhalewara - Podhale
