„Region Kozła na językach” – to tytuł projektu realizowanego przez Stowarzyszenie LGD Regionu Kozła, dofinansowanego ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu „Nasze tradycje”, który ma na celu ochronę i popularyzację językowego dziedzictwa regionalnego wśród dzieci i młodzieży. Głównym punktem odniesienia jest lokalna gwara naszego regionu, jednak projekt obejmuje również działania umożliwiające poznanie języków i dialektów innych części Polski – między innymi poprzez wyjazdy edukacyjne na Kaszuby i Podhale.

W dniach 15–17 lipca 2025 roku odbył się pierwszy wyjazd edukacyjny grupy dzieci i młodzieży z różnych szkół naszego regionu na Kaszuby. W pierwszym dniu, podczas podróży, odwiedziliśmy malowniczo położone – nad brzegiem jeziora Gołuń – Muzeum-Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach. Na terenie parku, założonego w 1906 roku, znajduje się ponad 50 budynków charakterystycznych dla wiejskiego krajobrazu Kaszub z okresu od XVII do XX wieku. Posługując się mapą terenu, mieliśmy możliwość zwiedzania chałup, dworów, wiatraków, kościołów, karczmy, budynków gospodarczych i warsztatów rzemieślniczych. W izbie szkolnej wzięliśmy udział w warsztatach języka kaszubskiego „Godómë pò kaszëbsku”.

Kolejny dzień, mimo deszczowej pogody, rozpoczęliśmy od warsztatów rękodzielniczych prowadzonych przez animatorkę. Zajęcia obejmowały zapoznanie się z tajnikami haftu kaszubskiego – używanymi barwami, ściegami oraz wzorami. Każdy z uczestników mógł wybrać interesujący go motyw i samodzielnie wykonać haft na lnianym woreczku lub chusteczce.

Następnym punktem naszej wycieczki było Muzeum Kaszubskie im. Franciszka Tredera w Kartuzach. W ośmiu salach wystawowych prezentowane są zbiory związane z rybołówstwem, rolnictwem, gospodarstwem domowym, ceramiką i haftem kaszubskim, a także wyposażeniem izby kaszubskiej, historią regionu oraz posagiem panny młodej. Muzeum posiada unikatową kolekcję obrazów malowanych na szkle i lustrze, a także czepców kaszubskich z XVIII i XIX wieku. Na ekspozycji można zobaczyć również tradycyjne łodzie rybackie – jedna z nich pochodzi aż z 1381 roku.

W muzeum uczestniczyliśmy również w warsztatach malarskich – ozdabialiśmy torby tekstylne motywami kaszubskimi. Dodatkowo mieliśmy okazję odbyć wirtualny spacer po dawnej kamienicy mieszczańskiej. Zakładając gogle VR, mogliśmy poczuć się, jakbyśmy cofnęli się w czasie – realizmu dopełniały dźwięki w tle oraz możliwość interakcji z przedmiotami.

Ostatni dzień naszej przygody na Kaszubach to odwiedziny w Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku. W towarzystwie przewodnika zwiedziliśmy wyjątkowe w skali świata obiekty, takie jak: Najdłuższa Deska Świata, Dom Sybiraka, Bunkier TOW „Gryf Pomorski” oraz Największy Koncertujący Fortepian Świata. Jedną z najbardziej charakterystycznych atrakcji CEPR jest „Dom do góry nogami”, do którego wchodzi się przez okno szczytowe, a wewnątrz porusza się po suficie.

Wyjazd był doskonałą okazją do poznania kaszubskiej kultury i języka, a także do integracji uczestników z różnych szkół. Projekt „Region Kozła na językach” udowadnia, że tradycja i nowoczesna edukacja mogą iść w parze, przynosząc trwałe efekty w kształtowaniu tożsamości młodego pokolenia.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji

w ramach programu „Nasze tradycje”